|
FETHİYENİN TARİHÇESİ
Onuncu yüzyilda Sir-Derya
sahillerine yönelen Partlarin torunlari Türkmenlerin atalaridir.(1)Ismine
zamanla alisacagimiz Partlari Sovyet tarihçi Gumilev, Orta Pehlevi dilini
konusan Iranlilar olarak kabul etmektedir(2). Hazar Denizinin kuzeydogusunda
bulunan Aral Gölü’nün kuzeyi Kipçak bölgesidir. Bu bölgeden dagilan Koman
ya da Kumanlar nami ile anilan grup sonradan Türkmen, Turkoman adini almis
ve ikiye ayrilmislardir.
Bu Türkmenlerin bir kismi Uzlar nami ile Avrupa’ya
yayilmislardir. Diger kismi ise Hazar çevresinde Horasan’ a, Maveraünnehir’e
yayildilar. Arap tarihçileri bunlara Guz yani Oguz adini vermislerdir.
Kipçaklarin bir kismi dokuzuncu yüzyilda Azerbaycan’a yerlesmislerdir.
Daha 1956 yilina kadar Kazak boyu Sii Imami yani Alevi idi.(3)Oguz sözcügü
baslangiçta kabileler ya da kabileler birligi anlamina geliyordu.(4)
Kazaklar, Kipçaklar, Çepniler daha sonra Oguz adi etrafinda birlesmislerdir.
Sah Ismail’in atasi Seyh Safi ve birçok dervis Kipçak ve Kirim çevresine
irsad için gitmistir.(5)Fethiyelilerin de atalari olan bu Türkmenler,
Mogollarin etkisiyle on üçüncü yüzyilda Horasan çevresinden batiya dogru
göç etmek zorunda kalmislardir.Halep ve Sam çevresini yurt tutan
Türkmenler bir süre Malatya Sivas arasinda Yeni Il diye anilan bölgeyi
(yani Hekimhan, Darende, Gürün, Kangal çevresi) de yaylak olarak
kullanmislardir. Bu Türkmenlerden Karaca Bey 1339 yilinda Elbistan merkezli
Dulkadir Devletini kurmustur.(6) Malatya kirsalinda etkili olan
Dulkadirlilar kitabelerinde ‘Horasani’ terimini kullanmislardir.(7)Türkmenlerin
Anadolu’ya geldikleri dönemde Malatya Arguvan, Divrigi bölgesinde agirlikli
olarak Pavlikenler, yani Bizans’in baskisindan kaçanlar göçebe olarak,
yasamakta idiler.(8) Büyük olasilikla Fethiye köyüne Badirik, Badrik adini
veren küme Badruk toplulugudur. Nogay Tatarlari Kirim çevresi halkina BADRUK
derlerdi.(9) Yalniz, Fethiye köyünde Türkmen oymaklarinin birçogunun
temsilcisi bulunmaktadir. Fethiye’de yasayan birçok soyadi , kabile adi ve
lakap Türkmen oba ve oymaklarinin adidir.Kisaca özetlersek, Horasandan yola
çikan, Halep’te Sam’da bir süre konaklayan, daha sonra Anadolu’yu yurt tutan
Türkmen oymaklarindan küçük gruplarin zamanla yerlesmesi ile olusan bir
yerlesim yeridir Hasanbadirik. Fethiye adi yeni verilmis bir isimdir.Bayram
Tepesi Höyügü’nde kazi çalismasi yapilmadigindan buranin hangi eski
medeniyetin kalintisi oldugunu simdilik bilmiyoruz. Fethiye’de yasayan
soyadlari, lakaplar , sülale adlari Badrik sözcügü, Kazi Gölü, Kirklar
Sarikiz Tarlasi ve daha saymadigimiz birçok isim ve terim Fethiye’nin
geçmisinin belgeleridir.
Çok kisa ama çok kisa olarak geçmisimizin özeti böyle.
Gelecek kusaga onurlu ve barisik bir tarih birakmak ise bizlerin eseri
olacaktir.
|